Een gift van €100 kan een gezin helpen met voedsel, een leerling dichter bij onderwijs brengen of bijdragen aan schoon water. Maar wat kost die gift u uiteindelijk zelf? Met ANBI gift belastingaftrek berekenen ziet u welk deel van uw donatie u mogelijk terugkrijgt via uw aangifte inkomstenbelasting. Dat maakt geven niet minder waardevol. Het helpt u juist om bewuster en soms structureler bij te dragen.
De hoogte van uw belastingvoordeel hangt af van uw inkomen, het soort gift en het totaal dat u in een jaar geeft. Hieronder leest u hoe u dit stap voor stap berekent, met voorbeelden die de regels begrijpelijk maken.
ANBI gift belastingaftrek berekenen: begin met het soort gift
Voor de Belastingdienst bestaan er twee belangrijke soorten giften aan een ANBI: gewone giften en periodieke giften. Het verschil bepaalt of u eerst over een drempel heen moet komen.
Een gewone gift is bijvoorbeeld een eenmalige donatie via iDEAL, een bankoverschrijving of losse maandelijkse bijdragen zonder vaste overeenkomst. Deze giften zijn samen aftrekbaar, maar alleen voor zover zij boven uw drempelbedrag uitkomen.
Een periodieke gift legt u vast in een schriftelijke overeenkomst met de ANBI. U spreekt af dat u minimaal vijf jaar lang ieder jaar hetzelfde bedrag schenkt. Bij een geldige periodieke gift geldt geen drempel en geen maximumbedrag voor de aftrek. Daardoor kan juist een bescheiden maandelijkse bijdrage fiscaal aantrekkelijker worden.
Welke vorm het beste past, hangt af van uw situatie. Geeft u af en toe wanneer er een urgente hulpvraag is? Dan is een gewone gift logisch. Weet u dat u jarenlang een bus voor studenten, een waterproject of een voedselactie wilt blijven steunen? Dan kan een periodieke gift meer zekerheid geven – voor u én voor het project.
Stap 1: controleer of de organisatie een ANBI is
Aftrek is alleen mogelijk als de ontvanger op het moment van uw gift een ANBI-status heeft. ANBI staat voor Algemeen Nut Beogende Instelling. Een organisatie met deze erkenning moet onder meer aantonen dat zij zich voor minstens 90 procent inzet voor het algemeen nut en haar gegevens openbaar maakt.
Bewaar altijd uw betaalbewijs. Bij een bankoverschrijving of iDEAL-betaling is dat meestal eenvoudig: uw rekeningafschrift laat zien wanneer en aan welke organisatie u gaf. Bij contante giften is aftrek lastiger te onderbouwen. Vraag daarom om een duidelijke kwitantie als u contant doneert.
Uw gift moet ook echt een gift zijn. Krijgt u er een product, toegangsbewijs of andere tegenprestatie voor terug? Dan is het bedrag meestal niet volledig aftrekbaar. Een vrijwillige bijdrage zonder persoonlijk voordeel is het uitgangspunt.
Stap 2: bereken de drempel bij gewone giften
Bij gewone giften kijkt de Belastingdienst naar uw drempelinkomen. Dit is niet altijd precies hetzelfde als het bedrag dat u op uw loonstrook ziet. In uw aangifte vindt u het drempelinkomen terug of wordt het berekend.
De drempel voor gewone giften is 1 procent van uw drempelinkomen, met een minimum van €60. Er geldt ook een bovengrens: de drempel is nooit hoger dan 10 procent van uw drempelinkomen.
Stel: uw drempelinkomen is €40.000 en u geeft in een jaar in totaal €600 aan verschillende ANBI’s. Eén procent van €40.000 is €400. Uw drempel is dus €400. Van de €600 is vervolgens €200 aftrekbaar.
De eerste €400 is niet ‘weg’. Die heeft rechtstreeks geholpen waar u voor koos. Alleen levert dat deel geen extra belastingaftrek op. Dit is een veelgemaakte vergissing: mensen rekenen hun volledige eenmalige gift als aftrekpost, terwijl bij gewone giften alleen het bedrag boven de drempel meetelt.
Er geldt bovendien een maximum voor de aftrek van gewone giften. U mag in totaal niet meer aftrekken dan 10 procent van uw drempelinkomen. Bij een drempelinkomen van €40.000 ligt dat maximum dus op €4.000.
Rekenvoorbeeld: een eenmalige gift
U heeft een drempelinkomen van €30.000 en geeft dit jaar €200 aan ANBI’s. Uw drempel is 1 procent van €30.000, dus €300. Omdat uw totale gewone giften onder €300 blijven, is er in dit voorbeeld geen aftrekbare gewone gift.
Geeft u in hetzelfde jaar €750, dan is €450 aftrekbaar: €750 min €300. Als uw belastingvoordeel voor het rekenvoorbeeld ongeveer 37 procent bedraagt, scheelt die aftrek u ongeveer €166,50 aan belasting. Uw gift van €750 kost u netto dan ongeveer €583,50. Het exacte voordeel kan afwijken door uw inkomen, aftrekposten en de belastingtarieven van het betreffende jaar.
Stap 3: vergelijk dit met een periodieke gift
Bij een periodieke gift hoeft u niet eerst boven een drempel uit te komen. Zegt u bijvoorbeeld toe om vijf jaar lang €20 per maand te geven, dan schenkt u €240 per jaar. Als de overeenkomst aan de voorwaarden voldoet, is dat hele jaarbedrag aftrekbaar.
Bij hetzelfde rekenpercentage van 37 procent bedraagt het belastingvoordeel dan ongeveer €88,80 per jaar. Uw netto bijdrage komt uit op ongeveer €151,20, terwijl de organisatie wel de volledige €240 ontvangt. Over vijf jaar ontstaat zo ruimte voor een stabieler hulpbudget.
Een periodieke gift vraagt wel om een bewuste keuze. U legt een verplichting voor minimaal vijf jaar vast. Verandert uw financiële situatie ingrijpend, bijvoorbeeld door arbeidsongeschiktheid, werkloosheid of overlijden, dan kunnen in de overeenkomst voorwaarden staan voor beëindiging. Lees die afspraken daarom goed voordat u tekent.
Een notaris is voor een periodieke gift meestal niet nodig. Een schriftelijke overeenkomst tussen u en de ANBI is doorgaans voldoende, zolang daarin de juiste gegevens staan: het jaarlijkse bedrag, de looptijd, uw gegevens, de gegevens van de organisatie en de voorwaarden voor beëindiging.
Stap 4: reken uw mogelijke belastingvoordeel uit
Voor een snelle schatting gebruikt u deze eenvoudige volgorde:
- Tel al uw gewone giften aan ANBI’s in één kalenderjaar bij elkaar op.
- Bereken 1 procent van uw drempelinkomen, met minimaal €60 en maximaal 10 procent.
- Trek de drempel af van uw totale gewone giften. Wat overblijft, is in beginsel aftrekbaar, tot het maximum van 10 procent van uw drempelinkomen.
- Vermenigvuldig het aftrekbare bedrag met een indicatief belastingpercentage om uw mogelijke voordeel te schatten.
Voor periodieke giften is de berekening eenvoudiger: neem het jaarlijkse bedrag uit uw overeenkomst en vermenigvuldig dit met uw indicatieve aftrekpercentage. Houd daarbij rekening met de tarieven en regels van het belastingjaar waarin u aangifte doet. Die kunnen veranderen. Uw aangifteprogramma berekent uiteindelijk het precieze bedrag.
Geef gericht, bewaar uw bewijs
Fiscaal voordeel is geen reden om zomaar te geven. Het is een manier om meer ruimte te maken voor hulp die u belangrijk vindt. Kies daarom een doel dat u kunt volgen: vervoer voor studenten die anders thuisblijven, water voor gezinnen die dagelijks moeten sjouwen, of duurzame inkomensbronnen voor dorpen.
Bij Stichting Hijja Ikdimen Europe gaat een gift naar afgebakende projecten die lokaal worden gecontroleerd. Het bestuur werkt vrijwillig, zonder salarissen of kantoorlasten. Bewaar uw betaalbewijzen en, bij een periodieke gift, uw overeenkomst. Dan kunt u met vertrouwen geven én uw gift correct opnemen in de aangifte.
Wie elke maand een klein bedrag kan missen, hoeft niet te wachten tot een grote gift mogelijk is. Een vaste bijdrage kan een project voorspelbaarheid geven en u mogelijk belastingvoordeel opleveren. Help mee op een manier die bij uw gezin, uw inkomen en uw betrokkenheid past.